Teken bij honden en katten: herkennen, verwijderen en voorkomen

Bij A7 Noord dierenartsen zien we regelmatig huisdieren met teken. Deze kleine parasieten kunnen voor veel ongemak zorgen en in sommige gevallen ernstige ziektes overbrengen. Hieronder leest u hoe u teken herkent, veilig verwijdert en uw hond of kat het beste kunt beschermen.

In deze gids

• Wat zijn teken en wanneer zijn ze actief?
• Waar komen teken voor?
• Hoe herkent u een teek bij uw hond of kat?
• Hoe verwijdert u een teek correct?
• Waarom is snelle verwijdering belangrijk?
• Welke ziektes kunnen teken overbrengen?
• Symptomen van een tekenziekte bij honden en katten
• Preventie: pipetten, tabletten en tekenbanden
• Veelgestelde vragen over teken bij honden en katten

Wat zijn teken en wanneer zijn ze actief?

Teken zijn spinachtige parasieten die zich voeden met bloed van zoogdieren, waaronder honden, katten en mensen. Ze zijn het hele jaar door actief, zolang de temperatuur boven de 7 graden Celsius is. Dit betekent dat uw huisdier ook in de wintermaanden risico loopt op een tekenbeet, vooral tijdens zachte periodes. De grootste activiteit van teken zien we echter in het voorjaar (maart tot en met juni) en in het najaar (september tot en met november).

Waar komen teken voor?

Teken leven voornamelijk in groene omgevingen. U vindt ze vaak in bossen, op de heide, in hoog gras, struiken en tussen bladafval. Ze wachten geduldig op een gastheer die voorbijkomt, waarna ze zich vastbijten in de huid. Zelfs in uw eigen tuin kunnen teken aanwezig zijn, vooral als deze veel groen of schaduwrijke plekken heeft. Let dus goed op waar uw hond of kat speelt en loopt.

Hoe herkent u een teek bij uw hond of kat?

Het herkennen van een teek is belangrijk voor snelle verwijdering. Een teek kan variëren in grootte, van een speldenknopje tot een erwt, afhankelijk van hoe lang deze zich al heeft volgezogen met bloed. Ze zijn vaak zwart, bruin of grijs van kleur. Controleer uw huisdier na elke wandeling, vooral als u in een risicogebied bent geweest. Besteed extra aandacht aan de volgende plekken:

• Kop en oren: Vooral achter de oren en rond de snuit.
• Hals en nek: Vaak moeilijk zichtbaar door de vacht.
• Oksels en liezen: Warme, vochtige plekken waar teken zich graag nestelen.
• Tussen de tenen: Een veelvoorkomende, maar vaak over het hoofd geziene plek.
• Rond de anus en geslachtsdelen: Ook hier zoeken teken de warmte op.

Voel met uw vingers door de vacht en let op kleine bultjes. Soms ziet u de teek zelf bewegen of vastzitten in de huid. Bij katten kunnen teken soms moeilijker te vinden zijn door hun dichte vacht en hun neiging om zich te verstoppen.

Hoe verwijdert u een teek correct?

Het correct verwijderen van een teek is van groot belang om te voorkomen dat de teek speeksel of maaginhoud in de wond spuit, wat de kans op ziekteoverdracht vergroot.

Volg deze stappen voor een veilige verwijdering:

1. Gebruik een tekentang of tekenhaak: Dit zijn de meest geschikte hulpmiddelen. Bij A7 Noord dierenartsen adviseren wij u graag over de juiste tekentang.
2. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast: Zorg ervoor dat u de kop van de teek meepakt en niet alleen het lichaam.
3. Trek de teek recht omhoog: Doe dit rustig en met een constante beweging. Draai de teek niet en knijp niet in het lichaam. Smeren met alcohol of andere middelen is ook niet nodig en kan zelfs averechts werken.
4. Controleer de beetplek: Kijk of de teek volledig is verwijderd. Er mag geen deel van de kop achterblijven. Ontsmet de plek na verwijdering.
5. Noteer de datum en locatie: Houd bij wanneer en waar u de teek heeft verwijderd. Dit kan nuttig zijn als uw huisdier later symptomen van een tekenziekte ontwikkelt.

Waarom is snelle verwijdering belangrijk?

Snelle verwijdering van een teek is van levensbelang. De kans op overdracht van ziekteverwekkers neemt aanzienlijk toe naarmate de teek langer vastzit. Veel ziekteverwekkers worden pas na 24 tot 48 uur na de beet overgedragen. Door de teek binnen 24 uur te verwijderen, verkleint u de kans op besmetting aanzienlijk. Controleer uw huisdier daarom dagelijks op teken, vooral na een wandeling in de natuur.

Welke ziektes kunnen teken overbrengen?

Teken kunnen verschillende ernstige ziektes overbrengen op honden en katten. De meest bekende zijn:

Ziekte van Lyme (Borrelia)

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de Borrelia-bacterie en kan zowel honden als mensen treffen. Symptomen bij honden kunnen variëren en zijn vaak aspecifiek, zoals kreupelheid, koorts, lusteloosheid en gezwollen lymfeklieren. Bij katten komt de ziekte van Lyme minder vaak voor en zijn de symptomen vaak milder of afwezig.

Babesiose

Babesiose is een bloedparasiet die vooral gevaarlijk is voor honden. De parasiet vernietigt rode bloedcellen, wat kan leiden tot ernstige bloedarmoede. Symptomen zijn onder andere koorts, bleke slijmvliezen, donkere urine, lusteloosheid en geelzucht. Zonder snelle behandeling kan babesiose dodelijk zijn.

Anaplasmose

Anaplasmose wordt veroorzaakt door een bacterie die witte bloedcellen infecteert. Symptomen bij honden zijn vergelijkbaar met die van de ziekte van Lyme, zoals koorts, gewrichtspijn, lusteloosheid en bloedingsstoornissen. Ook katten kunnen anaplasmose krijgen, maar vertonen vaak mildere symptomen.

Symptomen van een tekenziekte bij honden en katten

Het is belangrijk om alert te zijn op symptomen die kunnen duiden op een tekenziekte. Neem bij twijfel altijd contact op met A7 Noord dierenartsen.

Enkele veelvoorkomende symptomen zijn:

• Koorts: Een verhoogde lichaamstemperatuur.
• Lusteloosheid en verminderde eetlust: Uw huisdier is minder actief en eet slecht.
• Kreupelheid of gewrichtspijn: Moeite met bewegen, mank lopen.
• Gezwollen lymfeklieren: Voelbare zwellingen onder de kaak, in de oksels of liezen.
• Bleke slijmvliezen: Te zien aan het tandvlees of de binnenkant van de oogleden, duidt op bloedarmoede.
• Donkere urine: Kan wijzen op afbraak van rode bloedcellen.
• Huidproblemen: Roodheid, zwelling of een ringvormige uitslag op de plek van de beet (vooral bij Lyme).

Preventie: pipetten, tabletten en tekenbanden

Gelukkig zijn er diverse geschikte middelen beschikbaar om tekenbeten te voorkomen. Bij A7 Noord dierenartsen adviseren wij u graag over de beste keuze voor uw huisdier. De meest gangbare preventiemiddelen zijn:

Het is belangrijk om te overleggen met uw dierenarts welk middel het meest geschikt is voor uw hond of kat, rekening houdend met de levensstijl, gezondheid en eventuele andere medicatie van uw huisdier. Kom gerust langs bij onze praktijk in Drachten of Burgum voor persoonlijk advies.

Veelgestelde vragen over teken bij honden en katten

Zijn teken het hele jaar door actief?

Ja, teken zijn actief zodra de temperatuur boven de 7 graden Celsius komt. Dit betekent dat ze ook in de wintermaanden een risico vormen, vooral tijdens zachte periodes. De piekactiviteit ligt in het voorjaar en najaar.

Hoe snel moet ik een teek verwijderen?

Het is van groot belang om een teek zo snel mogelijk te verwijderen, bij voorkeur binnen 24 uur na de beet. Dit verkleint de kans op overdracht van ziekteverwekkers aanzienlijk.

Kan ik een teek met mijn vingers verwijderen?

Wij adviseren om altijd een tekentang of tekenhaak te gebruiken. Met de vingers is de kans groter dat u de teek niet volledig verwijdert of dat u in het lichaam knijpt, wat de kans op ziekteoverdracht vergroot.

Welke preventiemiddelen zijn er beschikbaar?

Er zijn verschillende goede preventiemiddelen, zoals pipetten, tabletten en tekenbanden. Welk middel het meest geschikt is voor uw huisdier, hangt af van diverse factoren. Kom langs bij A7 Noord dierenartsen in Drachten of Burgum voor persoonlijk advies.

Wat moet ik doen als ik de kop van de teek niet volledig heb verwijderd?

Als een deel van de kop van de teek achterblijft, is dit meestal niet ernstig. Het lichaam zal dit vaak zelf afstoten. Houd de plek goed in de gaten. Als de plek rood, gezwollen of ontstoken raakt, neem dan contact op met A7 Noord dierenartsen.

Zijn tekenziektes te behandelen?

Ja, de meeste tekenziektes zijn goed te behandelen, vooral als ze in een vroeg stadium worden gediagnosticeerd. Het is daarom belangrijk om bij symptomen direct contact op te nemen met uw dierenarts.